عیار طلا چیست {کدام طلا بهتر است،24 عیار یا 18 عیار}
وقتی برای خرید طلا به مغازه می روید، اولین چیزی که فروشنده می گوید عیار است: این کار 18 عیاره. ولی عیار دقیقا یعنی چه؟ چرا در ایران همه طلاها 18 عیارند ولی در کشورهای عربی 24 عیار می فروشند؟ چطور بفهمید طلایی که خریده اید همان عیاری است که فروشنده گفته است؟ در این مقاله به عیار طلا چیست؟ راهنمای کامل شناخت عیارها پرداخته ایم.
عیار طلا چیست؟
عیار واحد اندازه گیری خلوص طلا است. عیار طلا نشان می دهد در یک قطعه طلا، چه مقدار طلای خالص وجود دارد و بقیه آن چه فلزاتی است. طلای خالص (عیار 24) آن قدر نرم است که نمی شود از آن زیور ساخت و با کوچک ترین فشار خم می شود و خش برمی دارد. به همین دلیل طلاسازها طلای خالص را با فلزات دیگری مانند مس، نقره، نیکل یا پالادیم مخلوط می کنند تا سخت و بادوام شود. به این فلزات، آلیاژ می گویند. پس می توان نتیجه گرفت هرچه عیار بالاتر باشد، طلای خالص بیشتری در قطعه هست و رنگ آن زردتر و پررنگ تر است. هرچه عیار پایین تر باشد، آلیاژ بیشتر است و طلا سفت تر و کم رنگ تر می شود. یک باور غلط رایج این است که عیار بالاتر یعنی کیفیت بهتر. ولی واقعیت این است که عیار مناسب به کاربرد بستگی دارد. برای انگشتری که هر روز دست می کنید، عیار ۱۸ از ۲۴ مناسب تر است چون ۲۴ خیلی زود خش می افتد و فرم خود را از دست می دهد. ترکیب آلیاژها و ساخت زیور با عیار دقیق، مهارت اصلی طلاساز است که در دوره آموزش طلاسازی از صفر تا صد آموزش داده می شود.
عیار 24 یعنی چه؟
عیار 24 یعنی طلای خالص و 99.9 درصد طلا و بدون هیچ فلز دیگری است. به این طلا شش دانگ نیز گفته می شود. شمش های سرمایه گذاری 24 عیار هستند.
عیار 18 یعنی چه؟
عیار 18 یعنی از 24 قسمت، 18 قسمت طلای خالص و 6 قسمت فلزات دیگر است. به زبان درصد، یعنی 75 درصد طلا و 25 درصد آلیاژ است. این استاندارد رسمی ایران برای ساخت زیورآلات است. روی طلاهای ایرانی عدد 750 انگ می خورد که همان 750 از 1000 معادل 75 درصد است.
تفاوت عیار 18 و 24
- طلای 24 عیار 100درصد طلای خالص است اما طلای 18 عیار از هر هزار قسمت، 750 قسمتش طلا و بقیه فلزات دیگر مثل مس و نقره است.
- طلای 24 عیار زرد پررنگ و درخشانی دارد و بیشتر در قالب شمش برای سرمایه گذاری استفاده می شود. رنگ طلای 18 عیار نسبت به 24 عیار ملایم تر است.
- در وزن مساوی، 18 عیار از 24 عیار کمتر است چون طلای خالص کمتری در خود دارد.
- طلای 18 عیار آلیاژ سخت تری است و برای استفاده روزمره طراحی شده.
توجه: نقره فقط آلیاژ طلا نیست، ساخت زیورهای نقره خود یک تخصص جداست که در دوره آموزش نقره سازی تدریس می شود.
چرا در ایران عیار 18 رایج است؟
دلیل رایج بودن عیار در به سه دلیل اصلی بستگی دارد.
استاندارد قانونی
سازمان استاندارد ایران عیار 18 را برای زیورآلات تعیین کرده و طلافروش ها موظف به رعایت آن هستند.
تعادل مناسب بین دوام و ارزش
عیار 18 طلای کافی دارد که ارزش سرمایه ای داشته باشد و به اندازه کافی سفت است که در استفاده روزمره خراب نشود.
عادت بازار
دهه ها است که مردم ایران با عیار 18 خرید و فروش می کنند و کل سیستم قیمت گذاری (مظنه، مثقال) بر همین مبنا تنظیم شده است.
تشخیص عیار، محاسبه قیمت و شناخت تقلب ها از مهارت های اصلی یک فروشنده طلاست که در دوره آموزش طلافروشی به صورت کامل تدریس می شود.
عیار طلا در کشورهای مختلف
عیار استاندارد در هر کشور فرق می کند و این به فرهنگ و سلیقه مردم آن کشور برمی گردد. در ایران و بیشتر اروپا عیار 18 رایج است. در کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس،24 عیار محبوب است چون مردم آنجا طلای پررنگ تر و سنگین تر دوست دارند. در هند عیار 22 استاندارد است و طلای هندی زرد تیره است. در آمریکا عیار 14 رایج ترین است چون آمریکایی ها طلای بادوام تر و ارزان تر ترجیح می دهند. در چین عیار 24 (طلای خالص) برای زیور استفاده می شود.
کد و انگ عیار روی طلا کجاست؟
انگ عیار، مهر کوچکی است که روی طلا کوبیده می شود و شامل عدد عیار و کد سازنده است. روی النگو و دستبند، انگ داخل کار و نزدیک قفل است. روی انگشتر، داخل رکاب و پشت نگین است. روی گردنبند و زنجیر، نزدیک قفل یا روی پلاک آن است. روی گوشواره، پشت آن یا روی میله اش است. انگ استاندارد طلای ایرانی عدد 750 است که نشان دهنده عیار 18 است. گاهی حروف دیگری کنار آن است که کد کارگاه سازنده یا علامت استاندارد است. روی شمش ها، وزن و عیار و نام کارخانه حک می شود. روی سکه بهار آزادی، عیار حک نمی شود ولی همه می دانند عیار آن 22 (900 در هزار) است.
تشخیص عیار طلا در خانه
تست آهنربا: طلا به آهنربا نمی چسبد. اگر قطعه به آهنربای قوی چسبید، یا طلا نیست یا آلیاژ نامناسبی دارد.
تست وزن: طلا فلز سنگینی است و اگر قطعه نسبت به اندازه اش سبک به نظر برسد، مشکوک است.
تست خراش روی سرامیک: اگر طلا را روی سرامیک بدون لعاب بکشید، رد طلایی به جا می ماند ولی بدل رد خاکستری یا سیاه می گذارد.
بررسی انگ: با ذره بین دنبال عدد 750 یا کدهای استاندارد باشید.
هیچ کدام از این روش ها تضمینی نیستند و جای تست حرفه ای را نمی گیرد.
تست اسید و سنگ محک چطور کار می کند؟
سنگ محک
طلا را روی سنگ می کشند تا رد طلایی روی آن بماند، سپس قطره ای از تیزاب (اسید مخصوص) روی آن رد می چکانند. تیزاب های مختلف برای عیارهای مختلف ساخته شده اند. اگر رد طلا با تیزاب مخصوص عیار 18 پاک نشد، یعنی 18 عیار است است. اگر پاک شد، عیار طلا پایین تر است.
ری گیری
نمونه کوچکی از طلا در آزمایشگاه ذوب و آنالیز شیمیایی می شود و عیار دقیق با گواهی رسمی اعلام می شود. برای طلای آبشده، ری گیری اجباری است و هر قطعه باید انگ ری گیری داشته باشد.
عیار انواع طلا
عیار طلای دست دوم
طلای دست دوم همان عیار 18 و 24 استاندارد را دارد، چون در اصل همان طلای نو بوده که استفاده شده است. ولی موقع خرید طلای دست دوم دقت کنید زیرا بعضی فروشنده ها طلای تعمیری یا لحیم کاری شده می فروشند که در قسمت لحیم، عیار پایین تر است.
عیار سکه بهار آزادی و پارسیان
- سکه بهار آزادی عیار 22 دارد، یعنی 900 در هزار 90 درصد طلای خالص.
- سکه پارسیان که در واقع پلاک طلا است نه سکه رسمی، عیار 18 (750) دارد.
عیار طلای آبشده
مشخص نمی شود عیار طلای آب شده چند است زیرا بستگی دارد از چه نوع طلاهایی بدست آمده باشد. به همین دلیل، هر قطعه طلای آبشده باید به ری گیری برود و انگ عیار بگیرد. روی انگ ری گیری، عیار دقیق مثلا 735 یا 718 و کد آزمایشگاه حک می شود.
سوالات متداول
چگونه متوجه شویم که عیار طلا 24 است یا 21؟
باید به انگ طلا نگاه کنید، اگر عدد 750 را مشاهده کردید یعنی طلای شما 18 عیار است، اگر 875 یا 21K نوشته شده بود یعنی طلای شما 21 عیار است. اگر انگ نداشت یا ناخوانا بود، به یک طلافروشی بروید و با سنگ محک تست کنید.
آیا عیار طلا با گذر زمان کم می شود؟
خود عیار کم نمی شود ولی سایش سطحی باعث می شود لایه رویی که ممکن است آبکاری باشد از بین برود و رنگ عوض شود. همچنین در اثر تعمیرات مکرر و لحیم کاری، ممکن است قسمت هایی با عیار پایین تر اضافه شود.
طلای کم عیار بخریم یا عیار بالا؟
برای سرمایه گذاری، عیار بالاتر بهتر است چون طلای خالص بیشتری دارید. برای استفاده روزمره، عیار 18 گزینه مناسبی است. طلای 14 عیار به پایین در ایران بازار فروش ضعیف تری به نسبت عیار 18 و 24 دارد.
عیار طلا را کجا می توان تست کرد؟
برای تست عیار طلا باید به طلافروشی رفته و با سنگ محک بطور رایگان یا با هزینه کم عیار طلای شما را تست کنند و همچنین در آزمایشگاه های ری گیری برای تست دقیق با گواهی رسمی می توان عیار طلا را تست کرد.
چرا بعضی طلاها انگ ندارند؟
بعضی از طلاها دارای انگ نیستند زیرا یا خیلی قدیمی هستند و با سیاییده شدن بر اساس استفاده زیاد از بین رفته اند، سفارشی یا دست ساز هستند یا سازنده فراموش کرده است که انگ بزند یا بطور کلی این نوع طلاها مشکوک هستند. طلای بدون انگ را فقط با تست حرفه ای بخرید و فاکتور با ذکر عیار دریافت نمایید.
دیدگاهتان را بنویسید