روش لعاب کاری سفال در منزل

لعاب لایه ای است که داخل کوره ذوب می شود، روی بدنه سفال می نشیند و ظرف را از یک تکه گل پخته به سطحی شیشه ای و براق یا مات تبدیل می کند. رنگ و برق و بافت این لایه به فرمول خود لعاب بستگی دارد. نوع بدنه، شیوه لعاب زدن و دمای پخت نیز نتیجه را عوض می کنند چون یک لعاب ثابت روی دو بدنه متفاوت دو خروجی متفاوت می دهد. لعاب زدن در خانه شدنی است ولی دو شرط دارد. ظرف باید پیش از لعاب یک بار پخته و بیسکویت شده باشد. برای پخت لعاب نیز دسترسی به کوره لازم است که بیشتر هنرجویان خانگی آن را به کارگاه می سپارند. در این آموزش اول سراغ ابزار و آماده کردن سطح ظرف می روید، بعد روش های اجرای لعاب و نکته های پخت را می خوانید. اگر به سفالگری علاقمندید می توانید آموزش سفالگری فن آموزان مجازی را تهیه کنید.

لعاب سفال چیست و چه کاربردی دارد؟

لعاب از مواد معدنی ساخته می شود و در کوره و در دمای مشخص ذوب می گردد و سطح سفال را با لایه ای شیشه ای یا نیمه شیشه ای می پوشاند. براق یا مات بودن این لایه و شفاف یا رنگی بودنش به فرمول لعاب بستگی دارد و دمای پخت و جنس بدنه نیز روی نتیجه نهایی اثر می گذارند.

اولین چیزی که با لعاب تغییر می کند ظاهر ظرف است چون همین لایه رنگ و برق و بافت سطح را می سازد و دست سفالگر را برای نقش و طرح باز می گذارد. کار دوم لعاب بستن منافذ بدنه است. سفال بی لعاب آب را به خود می کشد و لک چربی و بو را نگه می دارد اما سطح لعاب خورده آب را رد می کند و شستشوی ظرف ساده تر و بهداشتی تر می شود ، به همین دلیل ظروف مصرفی بدون لعاب کامل، قابل استفاده نیستند. نکته ای که نباید از آن گذشت ایمنی لعاب است. هر لعابی برای هر کاری ساخته نشده است و بعضی لعاب های تزئینی سرب دارند و سرب در تماس با غذا و نوشیدنی وارد آن می شود. لعابی که برای مجسمه خوب است برای داخل لیوان مناسب نیست. برای ظروف مصرفی باید لعابی انتخاب شود که در مشخصات آن کاربرد خوراکی و نداشتن سرب صریح نوشته شده باشد.

وسایل مورد نیاز برای لعاب کاری سفال در خانه

• ظرف سفالی بیسکویت شده (ظرفی که یک بار در کوره پخته شده)
• لعاب آماده متناسب با جنس بدنه و دمای پخت
• قلم موی پهن و نرم مخصوص لعاب
• اسفنج نم دار
• صافی ریز
• انبر لعاب
• کاردک
• ظرف دردار
• برای کار با پودر لعاب
• ترازوی دقیق
• کوره سفالگری با قابلیت تنظیم دما

توجه: لعابی که برای کار در خانه تهیه می شود باید روی بسته بندی آن دمای پخت و روش مصرف به روشنی درج شده باشد. پیش از خرید نیز باید دمای پخت لعاب کارگاهی که پخت نهایی را انجام می دهد مشخص شود زیرا اگر لعاب به 1050 درجه نیاز داشته باشد و کوره روی 980 درجه تنظیم شود لعاب به طور کامل ذوب نمی شود و سطح کار کدر و زبر باقی می ماند. لعاب زدن و خشک کردن قطعه در خانه انجام می شود ولی پخت لعاب فقط در کوره ممکن است. فر خانگی حتی در بالاترین درجه از 300 درجه فراتر نمی رود و لعاب در این دما ذوب نمی شود و به صورت لایه ای خشک و پودری روی بدنه باقی می ماند که با نخستین تماس آب جدا می شود. کوره سفالگری دما را تا حدود 1000 درجه بالا می برد و لعاب در آن دما به حالت شیشه ای در می آید و به بدنه متصل می شود. سرد شدن کوره نیز ساعت ها زمان می برد و در کوره تا پایین آمدن دما باز نمی شود زیرا شوک حرارتی لعاب داغ را ترک می اندازد.

لعاب سفال از چه موادی ساخته می شود؟

در این بخش به این نکته که لعاب سفال از چه موادی ساخته شده است اشاره کرده ایم.

سیلیس

سیلیس ماده ای است که در کوره ذوب می شود و لایه شیشه ای روی بدنه را می سازد. سیلیس دمای ذوب بسیار بالایی دارد که کوره های معمولی سفالگری به آن نمی رسند.

فلدسپات

برای پایین آمدن دمای ذوب به لعاب مواد گدازآور اضافه می شود که شناخته شده ترین آن ها فلدسپات است و باعث می شود، سیلیس در همان دمای کوره سفالگری روان شود.

خاک رس و آلومینا

خاک رس و آلومینا لعاب را روی بدنه نگه می دارد و جلوی شره کردن آن را هنگام ذوب می گیرد و بدون آن لعاب ذوب شده از روی دیواره ظرف سر می خورد و پایین می ریزد.

رنگ لعاب

رنگ لعاب از اکسیدهای فلزی می آید و مقدار کمی از اکسید آهن رنگ های قهوه ای و عسلی می سازد و اکسید مس رنگ سبز و فیروزه ای می دهد و اکسید کبالت آبی تیره تولید می کند.

مراحل آموزش لعاب کاری سفال در منزل

مرحله اول: آماده سازی ظرف سفالی

ظرفی که قرار است لعاب بخورد اول باید یک بار در کوره پخته شده باشد که به آن بیسکویت می گویند. بیسکویت محکم است و در دست خرد نمی شود اما هنوز لعاب ندارد و سطح آن آب را به سرعت به خود می کشد. پیش از شروع سطح ظرف را با دقت نگاه کنید. اگر ترک داشته باشد آن را کنار بگذارید و از آن استفاده نکنید زیرا ترک در پخت لعاب بزرگ تر می شود و ظرف از همان جا می شکند.

لب پریدگی های کوچک را با سنباده نرم صاف کنید تا لبه ظرف بعد از پخت تیز نماند. سپس ظرف را تمیز کنید، روی ظرف نباید گرد و خاک نشسته باشد چون لعاب روی گرد نمی چسبد و بعد از پخت آن قسمت ها خالی یا پر از سوراخ های ریز می شود. یک اسفنج را کمی خیس کرده و آب اضافه آن را بگیرید و با همان اسفنج نم دار سطح ظرف را پاک کنید. توجه داشته باشید که اسفنج نباید زیاد خیس باشد، چون بیسکویت آب را زود به خود می کشد و اگر بدنه خیس شود لعاب روی آن یکدست نمی نشیند. وقتی تمیز کردن تمام شد صبر کنید تا ظرف دوباره کاملا خشک شود. از این به بعد ظرف را فقط با دست تمیز جابه جا کنید و آن را از پایه بگیرید زیرا چربی دست یا کرم روی بدنه می نشیند و لعاب روی چربی نمی نشیند و بعد از پخت آن نقطه بدون لعاب باقی می ماند.

مرحله دوم: انتخاب لعاب مناسب

لعاب ها از نظر رنگ، بافت و شفافیت متفاوت اند و هر لعاب برای یک محدوده دمای مشخص ساخته شده است، به همین دلیل انتخاب لعاب از دمای کوره شروع می شود. روی بسته بندی هر لعاب محدوده پخت آن نوشته شده است، برای نمونه 1020 تا 1060 درجه و کوره ای که کار را می پزد باید به همان دما برسد و لعاب باید با جنس بدنه ظرف نیز سازگار باشد. اگر دما از این محدوده پایین تر باشد لعاب کامل ذوب نمی شود و سطح کار زبر و کدر می ماند و چسبندگی آن به بدنه کم می شود و بعد از مدتی پوسته می کند. اگر دما بالاتر برود لعاب بیش از اندازه روان می شود، روی بدنه شره می کند و تا پایه ظرف می رسد و ظرف را به صفحه کوره می چسباند. برای بار اول لعاب آماده با دستور مصرف روشن بگیرید. پیش از این که ظرف اصلی را لعاب بزنید همان لعاب را روی یک تکه سفال کوچک از همان جنس بدنه امتحان کنید. روی آن تکه اسم یا کد لعاب را بنویسید و آن را همراه ظرف اصلی در همان پخت قرار دهید تا رنگ و بافت واقعی لعاب بعد از پخت معلوم شود.

مرحله سوم: آماده کردن لعاب

لعاب مایع آماده را پیش از مصرف آرام و کامل مخلوط کنید. مواد سنگین لعاب هنگام ماندن در ته ظرف می نشینند و اگر مخلوط نشود غلظت لعاب در بالای ظرف با کف آن فرق می کند و روی بدنه یک جا نازک و یک جا ضخیم می نشیند و رنگ کار نیز یکدست نمی شود. حتما مواد را آرام مخلوط کنید تا داخل لعاب حباب ساخته نشود چون حباب ها بعد از پخت روی سطح سوراخ های ریز می گذارند. بعد از مخلوط کردن لعاب را از صافی رد کرده تا گلوله های حل نشده و ذرات درشت گرفته شوند.

اگر لعاب پودری دارید پودر را کم کم داخل آب بریزید و چند دقیقه صبر کنید تا خیس بخورد و بعد مخلوط کنید و از صافی رد نمایید. مقدار آب را با اندازه گیری و طبق دستور روی بسته بندی تنظیم کنید. لعاب رقیق پوشش نازک و کم رنگ می دهد و لعاب غلیظ روی بدنه ترک می خورد و بعد از پخت پوسته می شود. غلظت درست لعاب نزدیک به غلظت خامه است و روی انگشت لایه ای یکدست می سازد. هنگام کار با پودر ماسک بزنید و در فضایی کار کنید که هوا در آن جریان دارد. بعضی لعاب ها مواد سمی مانند سرب دارند و گرد آن ها نباید تنفس شود و نباید روی پوست و لباس پخش شود. برای کار خانگی لعاب مایع آماده که فقط مخلوط کردن می خواهد انتخاب ساده تر و امن تری است.

مرحله چهارم: اجرای لعاب روی ظرف

برای لعاب زدن به سفال سه روش رایج وجود دارد. انتخاب روش به اندازه ظرف و شکل آن بستگی دارد.

لعاب کاری با قلم مو

قلم مو لعاب را روی سطح پخش می کند. این روش برای ظرف های کوچک و قطعات تزئینی و جاهایی که دقت می خواهند مناسب است. حتما به این نکته دقت کنید که قلم مو باید پهن و نرم باشد. آن را پر از لعاب کنید و حرکت ها را در یک جهت بکشید تا سطح کامل پوشیده شود. روی قسمتی که شروع به خشک شدن کرده است قلم را دوباره نکشید زیرا رد قلم همان جا می ماند و سطح ناهموار می شود. اگر لعاب به چند لایه نیاز دارد صبر کنید لایه اول خشک شود و برق آن برود و بعد لایه بعدی را بزنید.

لعاب کاری با غوطه وری

در این روش ظرف چند ثانیه داخل لعاب فرو می رود و پوشش آن از روش قلم مو یکدست تر می شود. ظرف لعاب باید از خود ظرف بزرگ تر باشد تا ظرف راحت داخل آن برود، سپس ظرف را با انبر لعاب یا با دو انگشت از قسمت پایه بگیرید و آن را آرام داخل لعاب ببرید و دو تا سه ثانیه نگه دارید و بیرون بیاورید. ظرف را وارونه نگه دارید تا لعاب اضافه بچکد. لبه ها و فرورفتگی ها را نگاه کنید چون هر جا لعاب جمع شود بعد از پخت ضخیم می شود و شره می کند. جای انگشت یا انبر روی بدنه بدون لعاب می ماند و آن نقطه ها را باید با قلم موی کوچک لکه گیری کنید.

لعاب کاری با ریختن لعاب

در این روش لعاب روی ظرف ریخته می شود و برای داخل ظرف های دهانه دار و ظرف های بزرگی که غوطه ور نمی شوند به کار می رود. اول داخل ظرف را لعاب بزنید، لعاب را داخل بریزید و ظرف را آرام بچرخانید تا لعاب به همه دیواره داخلی برسد. بعد ظرف را وارونه کنید تا اضافه آن خارج شود، صبر کنید داخل ظرف بگیرد و خشک شود و بعد سراغ بیرون بروید چون دست روی لعاب خیس بیرونی می نشیند و آن را خراب می کند. برای سطح بیرونی لعاب را از بالا بریزید و ظرف را بچرخانید تا پوشش در همه سطح پخش شود و نگذارید لعاب در یک نقطه جمع شود.

لعاب کاری با اسفنج

در این روش، اسفنج نرم و بدون پرز را به لعاب آغشته می کنند و با ضربه های آرام و پشت سر هم روی سطح ظرف می زنند تا لعاب کم کم و یکدست روی بدنه بنشیند. این روش برای سطح های بزرگ و صاف مناسب است و بافتی ملایم و یکدست می سازد که با قلم مو به آن نمی رسید. لایه اول باید نازک اجرا شود و وقتی برق آن رفت و خشک شد لایه دوم روی آن بیاید و یک لایه ضخیم با اسفنج روی بدنه جمع می شود و در پخت ترک می خورد.

اسفنج نباید خیس باشد چون آب آن لعاب را رقیق می کند و پوشش را کم رنگ می سازد و برای داخل فرورفتگی ها و گوشه ها نیز اسفنج به همه جا نمی رسد و همان قسمت ها را باید با قلم مو کامل کرد.

مرحله پنجم: بررسی و پاک کردن لعاب اضافی

بعد از لعاب زدن سطح ظرف را با دقت نگاه کنید تا هر نقطه ای که بدون لعاب مانده است با قلم موی کوچک و کمی لعاب لکه گیری شود و جاهایی که لعاب جمع شده یا چکه کرده است پس از خشک شدن با انگشت یا کاردک به آرامی ساییده شود تا با بقیه سطح یکی شود. کف ظرف و لبه پایینی دیواره را با اسفنج نم دار کاملا پاک کنید، چون لعاب در کوره ذوب می شود و اگر روی کف ظرف مانده باشد ظرف به صفحه کوره می چسبد و جدا کردن آن ظرف را می شکند و به صفحه کوره آسیب می زند. ظرف لعاب خورده را فقط از پایه یا از داخل بگیرید زیرا لعاب خشک نشده پودری و حساس است و جای انگشت روی آن باقی می ماند.

مرحله ششم: خشک شدن لعاب پیش از پخت

لعاب برای رفتن به کوره باید کاملا خشک شده باشد. نشانه خشک شدن این است که برق خیس سطح می رود و رنگ لعاب روشن تر و مات می شود و زمان آن به ضخامت لعاب و رطوبت هوا بستگی دارد. ظرف را تا وقتی خشک نشده است جابه جا نکنید چون کوچک ترین تماس دست یا ابزار روی لعاب خیس رد می گذارد و آن قسمت باید دوباره لکه گیری شود. ظرف در حال خشک شدن باید دور از گرد و غبار بماند چون گرد روی لعاب می نشیند و در پخت به صورت لکه روی سطح باقی می ماند. خشک شدن پایان کار نیست و لعاب فقط در کوره و در دمای مناسب خود به سطح نهایی می رسد.

مرحله هفتم: پخت ظرف لعاب خورده در کوره

در پخت لعاب ذوب می شود، به بدنه می چسبد و رنگ واقعی خود را نشان می دهد. هر لعاب دمای مخصوص خود را می خواهد و عدد ثابتی برای همه لعاب ها وجود ندارد، برای همین دما از روی بسته بندی لعاب و سازگاری آن با بدنه انتخاب می شود. پیش از چیدن ظرف در کوره یک بار دیگر کف آن را بررسی کنید تا ذره ای لعاب روی آن نمانده باشد و قطعه آزمایشی که در بخش انتخاب لعاب گفته شد نیز در همین پخت کنار ظرف اصلی قرار بگیرد. کوره باید در فضایی باشد که تهویه دارد، چون هنگام پخت از لعاب گاز خارج می شود و گرم شدن آن باید آرام شروع شود زیرا اگر داخل بدنه رطوبت مانده باشد بخار آن ظرف را می ترکاند. در پایان پخت در کوره را زود باز نکنید چون تا وقتی دما به زیر 200 درجه نرسیده است باز کردن آن شوک حرارتی می سازد و لعاب و بدنه ترک بر می دارند. ظرف زمانی بیرون آورده می شود که کوره به اندازه کافی سرد شده باشد تا بشود آن را با دستکش نسوز جابه جا کرد.

چرا لعاب سفال بعد از پخت خراب می شود؟

لعاب گاهی از کوره همان طور که انتظار می رود بیرون نمی آید و رنگ آن کدر می شود یا روی سطح آن ترک های ریز شبکه ای می نشیند یا پوسته می کند و می ریزد. هر کدام از این خرابی ها علت مشخصی دارد و ریشه بیشتر آن ها در یکی از چهار مرحله است و آن چهار مرحله آماده سازی بدنه و ضخامت لعاب و سازگاری لعاب با بدنه و برنامه پخت هستند. در این بخش هر عیب جدا بررسی می شود تا معلوم شود اشتباه در کدام مرحله بوده است و دفعه بعد چطور می شود جلوی آن را گرفت.

ترک خوردن سطح لعاب

ترک لعاب از روی ظاهر آن شناخته می شود چون به صورت شبکه ای از خط های ریز روی سطح پخش می شود و سطح زیر انگشت صاف می ماند و فقط خط ها دیده می شوند. علت اصلی این است که لعاب هنگام سرد شدن بیشتر از بدنه جمع می شود و برای همین سطح آن ترک های ریز می خورد. سرد شدن سریع کوره و باز کردن زودهنگام در آن این ترک ها را بیشتر می کند. چنین لعابی روی این بدنه نباید دوباره استفاده شود و راه درست آن عوض کردن لعاب یا بدنه است و انتخاب درست روی قطعه آزمایشی معلوم می شود که ترک ندارد. ظرفی که لعاب آن ترک شبکه ای دارد برای غذا و نوشیدنی مناسب نیست چون داخل ترک ها آلودگی و رنگ غذا می نشیند و شسته نمی شود و اگر لعاب سرب داشته باشد خطر آن بیشتر است.

پوسته شدن یا جدا شدن لعاب

پوسته شدن برعکس ترک خوردن است. این جا لعاب بعد از پخت به صورت ورقه های کوچک از بدنه جدا می شود و بیشتر از لبه ها و زاویه های ظرف شروع می شود و لبه تکه های جدا شده تیز و برنده است. علت آن این است که بدنه هنگام سرد شدن بیشتر از لعاب جمع می شود و لعاب زیر فشار باقی می ماند و از ضعیف ترین جا یعنی لبه ها رها می شود. ضخامت زیاد لعاب روی لبه ها این مشکل را بیشتر می کند و آلودگی و گرد روی بدنه نیز چسبندگی را از اول ضعیف می کند و راه را برای جدا شدن باز می گذارد. برای ظرف مصرفی این عیب فقط ظاهری نیست چون پولک های تیز لعاب ممکن است داخل غذا بریزد و چنین ظرفی نباید استفاده شود. اصلاح آن از سازگاری شروع می شود و باید لعاب یا بدنه عوض شود و لعاب روی لبه ها نازک تر اجرا شود و نتیجه روی قطعه آزمایشی دیده شود.

ناهماهنگی رنگ لعاب

رنگ لعاب پیش از پخت گمراه کننده است چون بیشتر لعاب ها پیش از پخت خاکستری یا کدر دیده می شوند و رنگ واقعی آن ها فقط بعد از پخت معلوم می شود. همان لعاب روی دو بدنه نتیجه یکسان نمی دهد چون بدنه تیره رنگ را تیره تر نشان می دهد و بدنه سفید آن را روشن تر می کند و این تفاوت در لعاب های شفاف بیشتر دیده می شود. ضخامت نیز رنگ را عوض می کند و لایه نازک کم رنگ می شود و لایه ضخیم پررنگ تر می نشیند و گاهی ته رنگ دیگری می گیرد. جای ظرف در کوره نیز بی اثر نیست چون نقطه های کوره دمای یکسان ندارند و ظرفی که نزدیک تر به المنت است داغ تر می پزد و رنگش با ظرف وسط کوره فرق می کند. برای همین قضاوت رنگ فقط روی قطعه ای درست است که از همان بدنه و با همان ضخامت و در همان پخت کنار ظرف اصلی بوده باشد.

جمع شدن لعاب در بعضی قسمت ها

جمع شدن لعاب دو شکل دارد و علت هر کدام جدا است. اگر لعاب هنگام اجرا روی یک قسمت قطره می شود و پخش نمی شود آن قسمت چرب یا گرددار مانده است و لعاب روی آن نمی نشیند و همان جا لکه خالی می سازد. شکل دوم بعد از اجرا دیده می شود و لعاب به دلیل سنگینی خود در فرورفتگی ها و شیارها و کف داخلی ظرف جمع می شود و ضخامت آن در آن نقطه چند برابر بقیه سطح می شود و در پخت یا ترک می خورد یا شره می کند. جلوی شکل اول از مرحله آماده سازی گرفته می شود که بدنه باید تمیز و بدون چربی باشد. برای شکل دوم ظرف را بعد از غوطه وری چند لحظه وارونه نگه دارید و بچرخانید تا لعاب پخش شود و در مرحله بررسی نیز هر تجمعی را پیش از خشک شدن کامل صاف کنید.

چسبیدن ظرف به صفحه کوره

ظرف از دو راه به صفحه کوره می چسبد. راه اول لعاب مانده روی کف است که در مرحله بررسی باید پاک شود. راه دوم داخل کوره اتفاق می افتد، وقتی لعابی که ضخیم اجرا شده یا بیش از دمایش پخته شده در کوره روان می شود، از دیواره پایین می آید، به صفحه می رسد و ظرف را همان جا نگه می دارد. ظرف چسبیده را هرگز به زور جدا نکنید چون جدا کردن اجباری کف ظرف را می شکند و تکه ای از صفحه را نیز می کند. در کارگاه ها صفحه کوره را با لایه محافظ مخصوص می پوشانند تا اگر لعابی به صفحه رسید ظرف به آن نچسبد یا جدا کردنش ساده تر شود. برای قطعه های پرریسک زیرپایی سفالی ساده زیر ظرف می گذارند تا اگر لعاب شره کرد صفحه اصلی آسیب نبیند.

آیا لعاب کاری سفال در خانه امکان پذیر است؟

بله و بیشتر کار در خانه انجام می شود و فقط پخت آن بیرون از خانه است. آماده سازی بدنه و مخلوط کردن لعاب و اجرای آن روی ظرف به فضای بزرگی نیاز ندارد و یک میز کار جدا از محل غذا کافی است، به شرطی که پودر لعاب و ظرف های لعاب خورده دور از مواد غذایی و دسترس کودکان نگهداری شوند. پخت لعاب سرامیکی فقط در کوره مخصوص انجام می شود و فر خانگی برای این کار ساخته نشده است. اگر کوره ندارید پیش از شروع کار با یک کارگاه سفالگری هماهنگ کنید تا قطعه های شما را در یکی از پخت های خود بپزد و هنگام تحویل ظرف به مسئول کوره بگویید بدنه از چه گلی ساخته شده است و لعاب انتخابی چه دمایی می خواهد تا قطعه در برنامه ای قرار بگیرد که به آن آسیب نمی زند. برای شروع چند نمونه کوچک بسازید و هر کدام را با یک لعاب یا یک ضخامت متفاوت اجرا کنید تا بعد از پخت تفاوت رنگ و بافت هر کدام روشن شود و روش خود را پیش از رسیدن به ظروف اصلی اصلاح کنید.

آیا لعاب روی سفال چسبناک است؟

لعاب پیش از پخت چسبناک نیست، لایه ای که روی ظرف می نشیند پس از خشک شدن پودری و گچی است و با کشیدن دست روی آن ساییده می شود، به همین دلیل ظرف لعاب خورده را فقط از پایه یا از داخل می گیرند. بعد از پخت نیز لعاب به شیشه تبدیل می شود و سطحی سخت و صاف می سازد که هیچ چسبندگی ندارد و ظرف مصرفی باید همین طور از کوره بیرون بیاید. اگر سطح ظرفی بعد از پخت هنوز نرم یا چسبناک بود یعنی لعاب به دمای ذوب کامل خود نرسیده است و پخت آن ناقص مانده است.

نکات مهم لعاب کاری سفال در منزل

• پیش از خرید لعاب دمای پخت کارگاهی را که قرار است قطعه را بپزد بپرسید و لعابی بگیرید که محدوده پخت آن با همان کوره یکی باشد.
• برای هر لعاب تازه اول یک قطعه آزمایشی از همان جنس بدنه اجرا کنید و کد لعاب را روی آن بنویسید تا رنگ واقعی بعد از پخت را پیش از خراب شدن ظرف اصلی ببینید.
• غلظت لعاب را نزدیک به غلظت خامه نگه دارید و لعاب رقیق را با چند لایه نازک جبران کنید و سراغ یک لایه ضخیم نروید.
• کف ظرف و لبه پایینی آن را پس از هر اجرا کاملا پاک کنید و قطعه را فقط وقتی به کارگاه تحویل دهید که لعاب آن کاملا خشک شده باشد.
• برای هر قطعه ای که می سازید در یک دفترچه بنویسید چه لعابی با چند لایه و در چه دمایی پخته شده است تا وقتی نتیجه یک پخت خوب شد بتوانید همان را دوباره تکرار کنید و وقتی خراب شد معلوم باشد کدام مرحله را باید عوض کنید.

جمع بندی

لعابی که با بدنه و دمای پخت ظرف سازگار نباشد در کوره یا ترک می خورد یا شره می کند و کل کار را خراب می کند، به همین دلیل  روی ظرفی که یک بار پخته و بیسکویت شده است، اول باید لعاب درست انتخاب شود. برای شروع لعاب آماده بگیرید چون ساختن لعاب از صفر به اندازه گیری دقیق و چند بار آزمون و خطا نیاز دارد. پیش از کار لعاب را کامل مخلوط کنید و از صافی رد کنید و روی ظرف بیسکویت را با اسفنج نم دار تمیز کنید تا گرد و خاک روی آن ننشیند و لعاب پس از پخت کنده نشود. برای ظرف های کوچک ساده ترین روش غوطه ور کردن است و ظرف را چند ثانیه داخل لعاب فرو می برید و بیرون می آورید و برای سطح های بزرگ تر قلم مو و ریختن لعاب نتیجه بهتری می دهد. اگر جایی از کار لعاب جمع شد یا چکید صبر کنید تا خشک شود و اضافه آن را با کاردک بگیرید و زیر ظرف و لبه پایه را کاملا پاک کنید چون لعاب هنگام پخت ذوب می شود و ظرف را به صفحه کوره می چسباند. قطعه باید کاملا خشک شود و بعد وارد کوره شود و چون کوره در بیشتر خانه ها وجود ندارد بیشتر هنرجوها پخت لعاب را در کارگاه انجام می دهند. اگر می خواهید روش های مختلف لعاب زدن و کار با کوره و تکنیک های تزئین را زیر نظر مربی تمرین کنید دوره آموزش سفالگری این مسیر را از ظرف بیسکویت تا قطعه لعاب خورده آماده قدم به قدم آموزش می دهد.