ابزار های مورد نیاز برای تعمیرات موبایل + ویدئو

اگر تمایل دارید که به یک تعمیرکار حرفه ای موبایل تبدیل شوید در ابتدا باید تجهیزات و ابزار های مورد نیاز این شغل را بشناسید. در این مقاله تمامی ابزار ها و تجهیزات مورد نیاز برای تعمیرات موبایل معرفی شده اند که یادگیری نحوه استفاده از آن ها برای شروع به کار شما بسیار ضروری است. اگر تمایل دارید تعمیرات انواع تلفن های همراه را بصورت مجازی آموزش ببینید می توانید آموزش آنلاین تعمیرات موبایل، پکیج آموزش نرم افزار موبایل و پکیج آموزش سخت افزار موبایل را از فن آموزان مجازی خریداری نمایید.

ابزار های مورد نیاز برای تعمیرات موبایل

• هیتر
• لوپ
• هویه
• منبع تغذیه
• سپراتور
• مولتی متر
• تستر شارژ
• سیم قلع کش
• سیم قلع
• خمیر فلکس
• خمیر قلع
• سیم جامپر
• قاب باز کن
• کف چین
• شابلون
• پنس
• ابزار تمیز کننده برد
• پیچ گوشتی
• تیغ آیسی چسبی
• چسب مایع
• چسب یو وی
• گیره برد و IC موبایل

هیتر

تلفن های همراه دارای یک برد اصلی هستند که بر روی آن ها قطعاتی سوار شده اند که این قطعات با استفاده از فلز قلع بر روی برد نصب شده اند. ویژگی فلز قلع این است که می تواند حالت جامد و  مایع داشته باشد که به این صورت،حرارت می تواند این فلز را تبدیل به مایع کند. با آب شدن فلز قلع، قطعه قرار گرفته بر روی برد قابل جابجایی و تعویض می شود که این کار با استفاده از دستگاه هیتر قابل انجام است. دستگاه هیتر دارای یک نازل است که باد گرم را به سمت بیرون پرتاب می کند. شدت و دمای این باد به صورت دستی قابل تنظیم است. به عنوان مثال برای تعمیرات برد موبایل، تنظیم دمای هیتر بر روی 300 الی 370 درجه سانتیگراد (با توجه به نوع هیتر) خوب است.

تفاوت هیتر ها در این است که هر چه دستگاه پیشرفته تر باشد، کار کردن با آن به میزان بیش تری ایمن است. به عنوان مثال کار کردن با یک هیتر سطح پایین علاوه بر آب کردن قلع، به خود قطعه و سایر قطعات روی برد نیز آسیب وارد می کند.

لوپ

لوپ دستگاهی شبیه به میکروسکوپ است. لوپ در میان تمامی دستگاه های الکتریکی، کوچک ترین و ظریف ترین برد مخصوص تلفن همراه است و اندازه قطعات روی برد آن بسیار ریز بوده و به عبارتی دارای سایز ماکرو هستند، استفاده از این دستگاه مورد نیاز است. برد دستگاه بر روی صفحه تعبیه شده بر روی لوپ قرار می گیرد و خروجی بزرگنمایی شده آن از طریق قسمت چشمی لوپ قابل مشاهده است.

لوپ ها در سطوح مختلفی موجود هستند که مهم ترین تفاوت آن ها در میزان کیفیت و شفافیت آن ها است. بنابراین به دلیل اینکه کیفیت پایین تصویر لوپ باعث ایجاد تاثیر منفی بر روی چشم در طولانی مدت می شود، تا حد ممکن سعی کنید لوپی را خریداری نمایید که از وضوح مناسبی برخوردار باشد. تفاوت دیگر لوپ ها، در تعداد چشم های آن ها است.  تفاوت دیگری که لوپ ها می توانند با یکدیگر داشته باشند در میزان بزرگنمایی آن ها است. به عنوان مثال بعضی لوپ ها تا 45 برابر قدرت زوم دارند اما لوپ های دیگری نیز وجود دارند که می توانند 65 و یا حتی 75 برابر یک قطعه را بزرگنمایی کنند.

هویه

اهویه می تواند حرارت را به صورت نقطه زن منتقل کند. در واقع از قسمت نوک هویه، حرارت به قطعه مورد نظر وارد می شود. تفاوت این دستگاه با هیتر نیز در نقطه ای بودن حرارت و عدم پرتاب باد توسط آن است.

هویه های متفاوتی در بازار موجود هستند که می توانند از نوع گازی و یا به طور مستقیم به برق متصل شوند و دارای دمای دمای ثابتی باشند اما هویه قابل استفاده در تعمیرات موبایل، بسیار متفاوت تر است. در این هویه ها دمای دستگاه از طریق دکمه ها قابل کنترل است.

همچنین برای تعمیرات، میزان ظرافت و قدرت نوک دستگاه هویه بسیار دارای اهمیت است. به عنوان مثال هویه هایی در بازار موجود هستند که نوک آن ها به ضخامت سوزن است اما چنان قدرتمند هستند که می توانند در یک میلیونیم ثانیه، قلع را به طور کامل آب کنند.

منبع تغذیه

منبع تغذیه در زمان تعمیرات، به جای باتری روی برد متصل می شود. همانطور که در صفحه نمایش منبع تغذیه  دو قسمت ولتاژ و آمپر نشان داده می شوند. قسمت ولتاژ قابل تنظیم بوده و نیاز است که برای هر گوشی، متناسب با ولتاژ باتری آن تنظیم شود. مقدار این ولتاژ در گوشی های مختلف چندان متفاوت نیست، زیرا همه گوشی های موبایل به صورت قراردادی دارای حداقل ولتاژ 3.7 ولت و حداکثر ولتاژ 4.4 یا 4.5 ولت هستند.

مقدار نشان داده شده دیگر، میزان آمپر است که در حالت عادی صفر است اما زمانی که گوشی به آن متصل شود دارای مقدار متغیری می شود. کاربرد این دستگاه در عیب یابی گوشی هایی است که خاموش شده اند. برای این کار باید گوشی خاموش را به منبع تغذیه متصل کنید و سپس آن را روشن کنید.

اگر گوشی روشن شود که مشخص می شود ایراد گوشی مربوط به باتری آن است اما اگر با انجام این کار گوشی همچنان خاموش باشد مشکل آن از طریق عدد نشان داده شده در قسمت آمپر قابل تشخیص است. منبع تغذیه دارای دو سیم قرمز و مشکی است که به آن ها پراب گفته می شود. پراب مشکی سر منفی و پراب قرمز سر مثبت آن است که یک سر آن ها باید به منبع تغذیه و سر دیگر آن ها به برد موبایل متصل شود.

سپراتور

سپراتور به معنی جداکننده است. به دلیل آن که درب پشت 80 الی 90 درصد گوشی های بازار با چسب چسبانده شده است، با استفاده از این دستگاه و حرارت سطحی ساطع شده از طریق آن می توان چسب درب پشت گوشی ها را باز کرد. کاربرد دیگر این دستگاه نیز برای باز کردن ال سی دی گوشی است، زیرا ال سی دی با استفاده از چسب بر روی شاسی گوشی چسبانده شده است.

دکمه قرمز رنگی که بر روی دستگاه می باشد، دکمه مکش است که از طریق سوراخ های تعبیه شده بر روی صفحه آن، قطعه را به سمت پایین می کشد و باعث راحت تر جدا شدن آن می شود. همچنین کلید پاور و دکمه تنظیم دمای دستگاه نیز نشان داده شده اند که تنظیم میزان دمای 100 الی 110 درجه برای آن کافی است.

مولتی متر

تقریبا تمامی تست های روی برد موبایل، با استفاده از مولتی انجام می شود. مولتی متر دارای سلکتور های مختلفی است که امکان سنجیدن مقدار مقاومت و مقدار ولتاژ را فراهم می کند. تست های دیگری نیز وجود دارند که در ادامه با آن ها آشنا خواهید شد و با استفاده از مولتی متر قابل انجام هستند. مولتی متر نیز دارای دو پراب است که پراب مشکی، منفی و پراب قرمز، مثبت است و این پراب های رابط بین خود مولتی متر و برد هستند.

تستر شارژ

تستر شارژ دارای چندین خروجی پورت  USB است که برای به شارژ زدن گوشی مورد استفاده قرار می گیرند. صفحه نمایش این دستگاه نشان دهنده دو قسمت ولتاژ و آمپر است. ولتاژ نشان داده شده در این دستگاه عدد 5 است که علت آن نیز این است که ولتاژ شارژ گوشی های موبایل از 5 ولت شروع می شود (مقادیر بالاتر نیز در گوشی ها وجود دارد).

به دلیل اینکه این دستگاه از طریق پریز به برق شهری وصل می شود، ولتاژ آن کاملا وابسته به برق شهری است اما به محض متصل کردن گوشی به دستگاه، تستر آمپر مقداری را نشان می دهد. با استفاده از این مقدار آمپر، می توان ایراد شارژ یک موبایل را به طور کامل مورد بررسی قرار داد.

سیم قلع کش

سیم قلع کش از بافت های سیم مسی و مقداری سرب تشکیل شده است و مقدار بافت و طول آن متغیر می باشد. سیم قلع کش نشان داده شده در تصویر دارای قطر 2 میلی متر است که با توجه به میزان بافت آن، قطر های کم تر و بیش تر آن هم در بازار وجود دارد.

در واقع این سیم قلع مایع را داخل خود جذب می نماید. کاربرد آن به این صورت است که یک تکه از سیم قلع کش را بر روی قسمتی که می خواهیم قلع آن را آب کنیم قرار می دهیم و سپس با هویه، شروع به حرارت دادن نقطه ای به آن قسمت می کنیم، در نتیجه همزمان که قلع آب می شود، توسط این سیم نیز جذب می شود و برد تمیز می ماند.

سیم قلع

پس از جدا کردن قطعه از روی برد و تعویض و تعمیر آن، برای نصب مجدد بر روی برد به سیم قلع نیاز است. سیم قلع ترکیبی از فلز قلع و سرب است. بر روی سیم قلع عددی درج شده است که نشان دهنده نسبت قلع و سرب آن است. به عنوان مثال در تصویر زیر عدد 63/37 درج شده است که 63 نشان دهنده درصد قلع و 37 نشان دهنده درصد سرب آن است.

در واقع هر چه میزان سرب این سیم کم تر باشد، از کیفیت بالاتری برخوردار است. این سیم نیز در قطر ها و طول های مختلفی موجود است که هر چه قطر آن کم تر باشد، نتیجه کار ظریف تر و تمیز تر می شود. با توجه به اهمیت این ابزار، سعی کنید همیشه بهترین جنس آن را تهیه نمایید.

خمیر فلکس

در واقع خمیر فلکس همان روغن لحیم بوده با این تفاوت که به میزان بسیار زیادی قوی تر از آن است. خمیر فلکس قلع پذیری و قلع کشی را به میزان زیادی ساده تر می کند. به عنوان مثال اگر قلع دهی تنها با هویه و سیم قلع انجام شود، این کار به خوبی انجام نمی شود و اگر قسمت هایی از کار هم قلع را به خود بگیرد، قلع آن حالت کشسانی پیدا می کند. بنابراین استفاده از این خمیر برای آن بسیار ضروری است. همچنین همواره سعی کنید خمیر فلکسی را تهیه کنید که دارای ناخالصی نباشد تا نتیجه کار شما بهتر شود.

خمیر قلع

خمیر قلع همان سیم قلع پودر شده است که مقداری فلکس به آن اضافه شده و رنگ تیره آن نیز، به خاطر وجود مقداری سرب در آن است. این ابزار با مقدار درجات مختلفی داخل بازار عرضه می شود، از جمله 138 درجه، 183 درجه و 230 درجه. این درجات مختلف، دارای کارایی های متفاوتی هستند که البته اکثر کارهای تعمیرات با خمیر قلع 183 درجه انجام می شوند. خمیر قلع 138 درجه نیز در مواردی مورد استفاده قرار می گیرد اما 230 درجه آن در این زمینه کاربردی ندارد؛ زیرا مدت زمان ذوب شدن آن بسیار بالا است و هر چه حرارت بیش تر و طولانی تر باشد، امکان ذوب شدن قطعات و آسیب به برد بالا تر می رود.

سیم جامپر

به این ابزار سیم لاکی هم گفته می شود. هر قطعه برد با استفاده از سیم به قطعه دیگر متصل شده است، اگر در این مسیر سیم دچار قطع شدگی بشود، ترمیم آن با سیم کشی مجدد انجام می شود. بنابراین برای سیم کشی قطعات روی برد، از سیم جامپر استفاده می شود. سیم جامپر نشان داده شده در تصویر، دارای قطر 10 میلی متر است و متداول ترین و پر کاربرد ترین نوع سیم جامپر موجود در بازار است، زیرا زمانی که شما قصد دارید یک مسیر ولتاژی که جریان زیادی از آن عبور می کند را سیم کشی کنید، به یک سیم جامپر قطور نیاز دارید.

این سیم ها دارای روکش های مناسبی هستند و نگرانی از بابت برخورد آن ها با قطعات دیگر و ایجاد اتصالی نیز وجود ندارد. البته سیم های جامپر در قطر های 0.3 و 0.5 میلی متر هم عرضه می شوند، اما کاربرد های کاملا متفاوتی دارند و استفاده از آن ها زیاد متداول نیست.

قاب بازکن یا پیک

در یک سری از موبایل ها، درب پشت به صورت قاب متصل شده است، به این صورت که یک خار بر روی درب پشت و یک خار دیگر بر روی شاسی موبایل وجود دارد. این خار ها دارای نر و مادگی هستند و به خوبی با یکدیگر چفت می شوند، بنابراین باز کردن آن ها از یکدیگر به مقداری فشار نیاز دارد که ابزار مورد نیاز برای آن، پیک پلاستیکی است. سایز های مختلف این پیک ها در قالب یک ست، قابل خریداری هستند.

کف چین

یکی از کاربرد های کف چین، برای بریدن سیم ها است اما کاربرد مهم دیگر آن برای شیلد نصب شده در برد موبایل است. روی برد موبایل یک روکش آهنی وجود دارد که به آن شیلد گفته می شود. در قسمت زیر هر شیلد، یک مدار (به عنوان مثال مدار تغذیه) وجود دارد. این شیلد ها برای جلوگیری از آب خوردگی و ضربه بر روی مدار قرار داده می شوند تا مانع آسیب دیدن قطعات و مدار قرار گرفته در زیر آن بشود.

گاهی اوقات نتیجه عیب یابی، مربوط به مدار قرار گرفته در زیر این شیلد است و برای دسترسی به مدار، نیاز به جدا کردن آن وجود دارد. این شیلد توسط قلع بر روی برد چسبیده است. هر چند حرارت، بهترین روش برای جدا کردن قلع است اما از آن جا که این شیلد تقریبا 75 درصد از برد را اشغال کرده است، جدا کردن آن با حرارت می تواند بسیار آسیب زا باشد.

بنابراین توصیه می شود که برای انجام این کار از کف چین استفاده شود. در واقع نوک تیز کف چین به شما کمک می کند که شیلد را به آرامی از قسمت های نشان داده شده، جدا کنید. اگر در انجام این کار حساسیت بالایی به کار گرفته شود، هیچ اتفاقی نخواهد افتاد اما از آن جا که برد در هفت لایه مجزا سیم کشی شده است، اگر پایه را جدا کنید و شیلد را مستقیما به سمت بالا بکشید، ممکن است لایه های دیگر برد نیز جدا شوند و آسیب زیادی به آن وارد شود.

شابلون

قطعات مهمی بر روی برد وجود دارند که IC نام دارند که در واقع مهم ترین وظیفه هر مداری را بر عهده دارد. به عنوان مثال یک IC برای مدار مربوط به تصویر وجود دارد که به آن IC تصویر گفته می شود و مهم ترین وظیفه را در داخل مدار تصویر برعهده دارد. برای مدار صدا نیز IC صدا وجود دارد که مهم ترین وظیفه را در داخل مدار صدا بر عهده دارد.

قطعه IC با قلع بر روی برد نصب می شود، پایه های آن با نظم مشخصی در کنار یکدیگر قرار می گیرند. همه IC ها دارای شکل پایه های یکسانی نیستند. بعضی از آن ها دارای تراکم بیش تری نسبت به تصویر هستند و یا شکل لانه زنبوری دارند. در واقع هر قطعه ای که از روی برد برداشته می شود، نیاز است که قلع آن به طور کامل برداشته شود و مجددا قلع دهی شود اما اگر این قطعه IC باشد، نیاز به شابلون شدن هم وجود دارد. به شابلون نشان داده شده در تصویر نیز، شابلون همه کاره گفته می شود زیرا نظم انواع پایه ها را داخل خود دارد. کاربرد شابلون این است که با استفاده از آن می توان با نظم مشخصی برای IC پایه ساخت. این کار زمانی نیاز است که متوجه شویم یک IC به مشکل برخورده و نیاز باشد که آن را برداریم و پایه های زیر آن را بررسی نماییم.

 

پنس ها

برای برداشتن یک قطعه از روی برد بعد از آب کردن قلع، به دلیل ریز بودن قطعه و حرارت بسیار بالای آن، باید از پنس استفاده کرد. پنس قطعه ای فلزی است که دو سر نازک دارد و این دو سر، با فشار به هم نزدیک می شوند و می توانیم هر قطعه ای که می خواهیم را با استفاده از آن برداریم.

پنس ها در دو مدل سر صاف و سر کج موجود هستند که کارایی آن ها با یکدیگر یکسان است و انتخاب میان آن ها بیش تر به عادت های هر فرد بستگی دارد. اما سعی کنید برای امنیت بیش تر و آسیب نرسیدن به برد، از پنس های آنتی استاتیکی که خاصیت رسانا بودن را ندارند استفاده کنید.

ابزار تمیز کننده برد

برای پایه سازی و نصب یک قطعه بر روی برد، به هویه، سیم قلع و خمیر فلکس نیاز است. با انجام این کار، به دلیل سرب موجود در سیم قلع، روی برد مقداری سیاه رنگ می شود و خمیر فلکس نیز پس از خشک شدن، برد را مقداری کثیف می کند. بهترین ابزار تمیز کننده برد، تینر فوری است که دارای دو مدل 10 هزار و 20 هزار است که تفاوت چندانی با یکدیگر ندارند. شما می توانید تینر را با یک مسواک یا برس شبیه شکل بر روی برد بکشید و آن را تمیز کنید.

پیچ گوشتی

پیچ های موجود در موبایل های مختلف به سه صورت بسته می شوند اما 90 درصد پیچ های موجود در اغلب موبایل ها، 4سو هستند. در گوشی های آیفون (از آیفون 8 به بعد)، علاوه بر پیچ های 4سو پیچ های 3سو نیز وجود دارند بنابراین برای باز کردن یک دستگاه آیفون، در اختیار داشتن یک پیچ گوشتی 3سو نیز الزامی است.

تیغ آیسی چسبی

یک سری از قطعات، علاوه بر اینکه با قلع چسبانده می شوند، دور آن ها نیز چسب زده می شود. برای برداشتن این قطعه ها تنها پنس کافی نیست و باید ابتدا چسب های اطراف آن تراشیده شود و سپس قطعه برداشته شود که این کار با استفاده از دسته تیغ یا تیغ آیسی چسبی انجام می شود.

چسب مایع

اگر شما درب پشت چسبی یک موبایل را باز کرده اید، برای بستن مجدد آن باید دوباره آن را چسب بزنید. چسب های مختلفی از جمله B-7000، T8000 و E7000 و… در بازار وجود دارد . ویژگی های کلی تمامی این چسب ها تقریبا یکسان است اما چسب E7000 بی رنگ بوده و استاندارد اتحادیه موبایل نیز هست و استفاده از آن توصیه می شود. چسب T8000 نیز بسیار محکم تر از سایر چسب ها بوده و رنگ آن هم سیاه است. در واقع تنها چسب های گروه T سیاه رنگ هستند و بقیه چسب ها بی رنگ می باشند.

برای یک سری از گوشی های موبایل خاص، مانند آیفون، چسب های خاصی علاوه بر این موارد در بازار موجود است که به آن ها چسب های واترپروف گفته می شود. همچنین مقاومت گوشی های آیفون در برابر آب خوردگی، از سری 12 به بعد به میزان زیادی افزایش پیدا کرده است. بنابراین باز کردن آن ها به مراتب سخت تر انجام می شود و بستن آن ها نیز بهتر است با چسب T8000 انجام شود.

چسب یو وی

سطح داخلی برد موبایل به دو دسته تقسیم می شود: یا به دلیل وجود قطعه بر روی آن قلع وجود دارد و یا روی آن روکش قرار گرفته است. اگر این روکش به مشکل بخورد، کنده شده و آسیب ببیند، چسب یو وی جایگزین آن روکش می شود. در حقیقت چسب یو وی نوعی چسب مایع است که رنگ بندی های مختلفی برای آن وجود دارد و نکته ای که در مورد آن قابل توجه است این است که این چسب اگر یک هفته هم بماند، خشک نخواهد شد و به اشعه یو وی برای خشک شدن نیاز دارد. بنابراین علاوه بر چسب، تهیه لامپ آن هم ضروری است.

گیره برد و IC موبایل

اگر قصد کار کردن بر روی برد موبایل را دارید، قرار دادن آن بر روی گیره کار شما را به میزان بسیار زیادی ساده تر می کند. برای مثال اگر بخواهید IC یا قطعه دیگری را از روی برد بردارید، برد تکان می خورد و تمرکز شما را به هم میزند، اما با استفاده از گیره، برد داخل آن چفت می شود و شما این کار را با دقت بالاتری انجام می دهید.

این گیره ها علاوه بر توانایی نگه داشتن برد، گیره IC هم هستند و شما می توانید با قرار دادن IC درقسمت های تعبیه شدن در آن، روی آن کار کنید. دقت داشته باشید که بعضی از گیره ها، چندان ایمن نیستند و اگر گیره برد خیلی محکم بسته شود، می تواند باعث آسیب رسیدن به برد و حتی تاب برداشتن آن بشود.